Шунал хүслийг даван туулах нь: Сутта Нипатагийн эшлэл, нэвтрүүлгийн 2-ын 1-р хэсгийг

Өнөөдөр Сутта Нипата судрын 5-р бүлэгт байдаг Парайанавагга-аас түүвэрлэн хүргэх завшаан тохиолоо. Эдгээр хэсгүүдийг В. Фаусболл орчуулсан. Парайанавагга-д арван зургаан Бярман огоорогч, багшийнхаа захиасаар амьдрал, үхлийн талаарх сүнслэг билиг ухаан эрэлхийлэн Эзэн Бурхан Будда дээр айлчлан очсон мөчийг дүрсэлдэг. Агита, Тиссаметтейя, Пуннака болон Меттагу бярманы тавьсан асуултуудаар эхэлцгээе.

ПАРАЯНАВАГГА. АГИТАМАНАВАПУКХА.

“Энэ ертөнц юугаар бүрхэгдсэн бэ’ гэж эрхэм Агита хэлэв, ‘Юугаар тэр гэрэлтдэггүй вэ? Түүний бохирдлыг та юу гэх вэ, хамгийн их аюул нь юу вэ?’

‘Тоомжиргүйгээр дэлхий бүрхэгдсэн, Ө Агита’ хэмээн Бхагават [Эзэн Бурхан Будда] хэлэв, ‘Ховдог сэтгэлийн улмаас тэр гэрэлтдэггүй; хүслийг би бохирдол нь гэнэ, өвчин том аюул нь юм’. ‘Хүслийн урсгал зүг бүр рүү урсана’ хэмээн эрхэм Агита хэлэв; ‘Урсгалуудыг юу хаадаг вэ, урсгалуудыг юу барьдгийг хэлнэ үү, урсгалуудыг юугаар хаах вэ?’

‘Энэ ертөнцөд ямар ч урсгал байлаа ч, Ө Агита’, хэмээн Бхагават [Эзэн Бурхан Будда] хэлэв, ‘Бодолтой байх бол тэдгээрийн хаалт, бодолтой байхыг би урсгалуудын хориг гэж хэлнэ, ойлголтоор тэд хаагдана’.

‘Ойлголт, бодолтой байх’ хэмээн эрхэм Агита хэлэв, “мөн нэр, хэлбэр, Ө Эрхэм Хүмүүнээс, үүнийг би асуусан, үүнийг юу зогсоох вэ айлдана уу?’

Будда: ‘Асуусан энэ асуултад тань, Ө Агита, танд тайлбарлая; (танд би тайлбарлая) ямар нэр, хэлбэрээр бүрэн зогсох вэ; ухамсрыг зогсоосноор энэ нь энд зогсдог’.

Агита: ‘(Бүх) Дхамма-г судалсан хүмүүс (нэрлэвэл гэгээнтнүүд), мөн тэдгээр шавь болох хүмүүс (мөн тэдгээр) энд байгаа энгийн хүмүүс, Танаас тэдний амьдралын хэв маягийн талаар асууя, надад хариулж өгнө үү, Та мэргэн ухаантай, Эрхэм Хүмүүн минь’.

Будда: ‘Бхикху мэдрэхүйн таашаалыг бүү хүсэмжлэг, ухаан бодолдоо тайван байж, бүхий л Дхамма-д сурамгай, бодолтой яваг’. Агитаманавапукха төгсөв”.

ТИСАМЕТТЕЙЯМАНАВАПУКХА.

“‘Хэн энэ ертөнцөд сэтгэл дүүрэн байна вэ’ хэмээн хүндэт Тиссаметтейя хэлэв, ‘Хэн үл тэвдэж сандарна вэ? Түүний ойлголтын тухайд, аль аль эцсийг мэдсэн ч хэн дундад үл хүлэгдэнэ вэ? Хэнийг Та агуу хүн гэж нэрлэх вэ? Энэ ертөнцөд хэн хүслээ гэтэлсэн бэ?’

‘Мэдрэхүйн таашаалаас зайлсхийдэг Бхикху, Ө Меттейя минь’, хэмээн Бхагават [Эзэн Бурхан Будда] хэлэв, “Хүслээс ангид, үргэлж бодолтой, тунгаан бодохдоо баяртай, тэр үл тэвдэж сандарна, тэр аль аль эцсийг мэдсэнийхээ дараа ойлголтын хувьд дундад хүлэгддэггүй; түүнийг би агуу хүн гэнэ; тэр энэ ертөнцөд хүслээ гэтэлсэн.’ Тисаметтейяманавапукха төгсөв”.

ПУННАКАМАНАВАПУКХА.

“‘(Нүглийн) үндсийг харсан хүсэл үгүй Түүнд,’ хэмээн эрхэм Пуннака хэлэв, ‘Би нэг асуулт асуухаар гуйн ирлээ: Исида болон хүмүүс, Хаттия болон Бярман нар энэ ертөнцөд юуны учир бурхдад ийм их тахил өргөсөн бэ? (энэ тухай) Танаас асууя, Ө Бхагават минь, үүнийг надад хэлнэ үү’.

‘Энэ бүх […] хүмүүс, Хаттия болон Бярман нар, Ө Пуннака минь, ’ хэмээн Бхагават [Эзэн Бурхан Будда] хэлэв, ‘Энэ ертөнцөд бурхдад ийм их тахил өргөсөн хүмүүс, Пуннака минь, өтөл насанд хүрээд өөрсдийн одоогийн нөхцөлдөө хүсэл тээн өргөл өргөдөг’.

‘Энэ бүх […] хүмүүс Хаттия болон Бярман нар’, хэмээн эрхэм Пуннака хэлэв, ‘Энэ ертөнцөд бурхдад ийм их тахил өргөсөн хүмүүс, Ө Бхагават минь, өргөл барихдаа үл алжаах тэд төрөл, өтөл насыг гэтэлсэн үү, Ө Эрхэм Хүмүүн минь? Танаас асууя, Ө Бхагават минь, үүнийг надад хэлж өгнө үү’.

‘Тэд хүссэн, магтсан, хүсэмжилсэн, (мэдрэхүйн таашаалыг) орхисон, Пуннака минь’, хэмээн Бхагават [Эзэн Бурхан Будда] хэлэв, ‘тэд мэдрэхүйн таашаалыг тэдгээрээр хүрсэн зүйлийн учраас хүсэмжилсэн; өргөл барихын төлөө үнэнч, оршихуйн хүсэл тэмүүлэлд будагдсан тэд, төрөх болон өтөл насыг гэтлээгүй гэж би хэлнэ’.

‘Хэрэв өргөл барихын төлөө үнэнч тэд’ хэмээн эрхэм Пуннака хэлэв, ‘Өргөл барьснаар төрөх болон өтөл насыг гэтлээгүй бол, Ө эрхэм хүмүүн минь, хэн энэ бурхад болон хүмүүсийн ертөнцөд төрөх мөн өтөл насыг гэтэлсэн бэ, Ө Эрхэм Хүмүүн минь? Танаас асууя, Бхагават минь, үүнийг надад хэлж өгнө үү?’ ‘Энэ ертөнц дэх бүх зүйлийг тунгаан бодоод, Пуннака минь’ хэмээн Бхагават [Эзэн Бурхан Будда] хэлэв, ‘Энэ ертөнцийн хаана ч ялагдашгүй, хүсэл тэмүүллийн утаагүй тайван, уй гашуу, хүслээс ангид тэр төрөх болон өтөл насыг гэтэлсэн гэж би хэлнэ’. Пуннакаманавапукха төгсгөв”.

МЕТТАГУМАНАВАПУКХА.

“‘Танаас асууя, Ө Бхагават минь, үүнийг надад хэлнэ үү’, хэмээн эрхэм Меттагу хэлэв, ‘Таныг би гарамгай, ухаан боловсорсон гэж боддог, яагаад эдгээр (төрөлтнүүд), энэ ертөнцөд ямар ч байсан үргэлж өвчинд өртдөг вэ?’

‘Өвчний эх сурвалжийн талаар та надаас асууж болно, Ө Меттагу минь’, хэмээн Бхагават [Эзэн Бурхан Будда] хэлэв, ‘Өөрийн мэддэгээр танд хариулъя: упадхи-гаас эх сурвалжтай өвчин ямар ч байсан, энэ ертөнцөд олон төрөлтэй.

Тоомжиргүй хүн упадхи-г бий болгодог, тэр мунхаг ахин өвчинд нэрвэгддэг; иймд мэргэн хүмүүн упадхи нь өвчний эх сурвалж тул (түүнийг) бүү үүсгэг’”.