ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 11 -р сарын 21
Украин (Урейн) улс 11-р сарын 16-нд АНУ болон Европын албаны хүмүүстэй цахимаар энхийн хэлэлцээр хийж, Оростой хийж буй дайныг дуусгах арга замыг хэлэлцлээ. Украин (Урейн)-ыг дэмждэг орнуудын нэгдэл болох Хүсэл зориг нэгтнүүдийн эвсэл энхийн үйл явцын дараагийн алхмуудаа уялдуулахын тулд 11-р сарын 19-нд [Германы] Берлин хотод уулзахаар товложээ. (Al Jazeera)
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 11 -р сарын 17-нд [Филиппиний] Манила хотод болсон дээд хэмжээний тусгай уулзалтад Зүүн Өмнөд Азийн удирдагчидтай хамт оролцож, АНУ болон Зүүн Өмнөд Азийн орнуудын холбоо [АСЕАН] цахим залилантай тэмцэхэд засгийн газар, бизнесийнхэн хамтран ажиллах төлөвлөгөө, зарчмуудыг баталжээ. АНУ, Энэтхэг, Япон, Австралийн түншлэл болох Дөрвөн талт хэлэлцээрийн тусдаа уулзалтын үеэр ноён Трамп эдгээр 4 улс нэн чухал ашигт малтмалын нийлүүлэлтийг баталгаажуулж, гадаадын аль нэг нийлүүлэгчээс хамаарах хамаарлаа бууруулах тохиролцоонд хүрсэн гэж мэдэгджээ. (Asia Media Centre)
Иран улс Бахрейн дахь АНУ-ын радарын байгууламж руу дроноор довтолсны дараа АНУ 11-р сарын 17-нд Ормузын хоолой дахь [Ираны] Кешм арал дахь Ираны Исламын хувьсгалт гвардын корпус [IRGC]-ын пуужин хөөргөх байгууламжид цохилт өгсөн гэж АНУ-ын нэгэн албан тушаалтан мэдээлжээ. (New York Post)
11 -р сарын 18-нд Бахрейн улс Ираны агаарын довтолгоог таслан зогсоосноо мэдэгдсэн бол Кувейт улс агаарын довтолгооноос хамгаалах хүчин нь дайсагнасан дронуудын эсрэг арга хэмжээ авч байгааг мэдээлжээ. Ираны арми [Кувейтын] Али Аль-Салем агаарын цэргийн бааз дахь АНУ-ын цэргийн тоног төхөөрөмжийг онилсон гэж мэдэгдсэн байна. (AFP)
Худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг дэмждэг бүс нутгийн 10 орны нэгдэл болох Эдийн засгийн хамтын ажиллагааны байгууллага [ЭКО]-ын 11 -р сарын 16-нд Исламабад [Пакистан]-д болсон уулзалтад Пакистаны Гадаад хэргийн сайд Исхак Дар АНУ, Ираны хурцадмал байдлыг намжаах хүчин чармайлтаа үргэлжлүүлж, Ираны хамгийн сүүлийн саналд Вашингтон [АНУ]-ы өгөх хариуг хүлээж байгааг мэдэгдэв. Тус байгууллага Пакистан, Катарын зуучлалыг дэмжиж, тэвчээртэй байж, яриа хэлэлцээ хийхийг уриалав (Arab News)
Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын төрийн өмчит газрын тосны компанийн далайн тээврийн охин компани ADNOC L&S [Абу Дабигийн үндэсний газрын тосны компанийн ложистик, үйлчилгээ] 11-р сарын18-нд өмнөх өдөр нь Ормузын хоолойд нэг хөлөг нь халдлагад өртөж, багийн 1 гишүүн сураггүй болж, 11 хүн шархадсан гэж мэдэгджээ. (Reuters)
Саудын Араб тэргүүтэй эвсэл Ираны дэмжлэгтэй хусит бүлэглэлийн пуужин, дроны чадавхыг сулруулахын тулд 11-р сарын 17-нд Йемений хуситуудын хяналтад буй бүс нутгуудад агаарын цохилт өгснөө мэдэгджээ. Хуситууд наад зах нь 17 хүн амиа алдсан гэж мэдээлсэн бол Саудын Араб улс 11-р сарын 18-ны үүрээр [Саудын Арабын] Эр-Рияд хот руу чиглэсэн хуситуудын 2 далавчит пуужинг замд нь устгаснаа мэдэгдсэн байна. (Associated Press, Arab News)
Малайзын ерөнхий сайд Анвар Ибрахим, Францын ерөнхийлөгч Эмманюэль Макрон нар [Малайзын] Куала-Лумпур хотод уулзсаны дараа 11-р сарын 17-нд Малайз, Франц улсууд харилцаагаа стратегийн түншлэлийн түвшинд ахиуллаа. Франц улс газрын ховор элементийг боловсруулахад хамтран ажиллахаа амласны дараа Малайз улс уг түүхий эдийн хэсгийг Францад экспортлохоор тохиролцжээ. Айлчлалын үеэр мөн батлан хамгаалах, илүү цэвэр эрчим хүчний хэлэлцээрүүд байгуулж, Малайз, Францын хагас дамжуулагчийн компаниуд түншлэл тогтоон, Эйрбас Малайзын агаарын хүчинд нисдэг тэрэг нийлүүлэх тухай зорилтын бичиг байгууллаа. (Channel News Asia)
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ази-Номхон далайн эдийн засгийн хамтын ажиллагаа [АПЕК]-ны дээд хэмжээний уулзалтад оролцохоор 11-р сарын 18-нд [Хятадын] Шэньжэнь хотод хүрэлцэн иржээ. Тэрээр 11-р сарын 19-нд Хятадын ерөнхийлөгч Ши Жиньпин, Оросын ерөнхийлөгч Владимир Путин нартай уулзах төлөвтэй байсан бөгөөд Иран, Украин (Урейн) дахь дайн болон дэлхийн аюулгүй байдлын өргөн хүрээний асуудлууд хэлэлцэх сэдэвт багтах магадлалтай байна. Ноён Трампын хөтөлбөрт ноён Шитэй худалдааны асуудлаар тусад нь хэлэлцэх уулзалт мөн багтжээ. (CNBC)
[Тайвань (Формоса)-ийн] Тайтун хошуунд уугуул бунун үндэстний тариаланч Бану Исмахасан гэр бүлийнхээ хамт гол таримлынхаа ургацыг алдсан үед нөөц болгон тариалдаг байсан нутгийн үр тариа болох тослог шар будааг дахин тариалж байна. Цагаан будаа илүү хүртээмжтэй болсноор энэ ургамал 60 гаруй жилийн өмнө тариалангийн талбайгаас бараг үгүй болсон ч ноён Исмахасаны аж ахуйд ган гачиг, хар салхи, үерийг даван тэсэж үлджээ. Уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас тэсвэр сайтай энэ таримлын ач холбогдол өсөж болзошгүй тул [Тайвань (Формоса)-ийн] Таримал ургамлын генетик нөөцийн үндэсний төв тослог шар будааны үрийг ирээдүйд ашиглахаар хадгалж байна. (The Japan Times, AFP-Jiji)
Цангис жимс эслэг, үл исэлдүүлэгч, полифенолоор баялаг тул зүрх, гэдэс, шээсний зам, амны хөндий, тархины эрүүл мэндэд тустай байж болно. VegNews сэтгүүл цангистай 6 веган жорыг онцолжээ. Үүнд: 1. Шарсан амтат төмстэй буржгар байцайны бүлээн салат 2. Ойн самар, цангисын шанзтай баярын шарсан хоол 3. Шарсан цангистай веган хөөмөл гурилан боов 4. Нимбэгийн амтлаг сүмс дусаасан, цитрус, цангистай зөөлөн жигнэсэн веган жигнэмэг 5. Цангис, цөцгийт бяслагийн бүрмэлтэй цагаан гаат өтгөн дөрвөлжин амттан 6. Чихэртэй цангистай, ванильтай цөцгийтэй улаан хилэн бялуу (VegNews)
АНУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төвүүд [CDC]-ийн мэдээлснээр ойролцоогоор 1965-1980 онд төрсөн X үеийнхний дунд насан дахь эрүүл мэнд өмнөх үеийнхнийхээс муу байгаа бөгөөд АНУ-д 2021-2023 онд 40-59 насныхны таргалалт 46.4%-д хүрчээ. Цусан дахь сахрын хэмжээ ихсэх, хэвлийн таргалалт, сэтгэцийн эрүүл мэндийн асуудлууд нь ирээдүйн өвчлөл, нас баралтын талаар санаа зовоож байна. (New York Post)
Энвайронмент Интернэшнл сэтгүүлд саяхан нийтэлсэн, Европын 6 улсын чихрийн шижингүй 21,259 хүнийг хамруулсан судалгаагаар агаарын бохирдол, ялангуяа PM10 [нарийн ширхэглэгт тоосонцор] нь цусан дахь сахрын хэмжээ ихсэхтэй холбоотой бөгөөд температурын хэлбэлзэл цусан дахь байх үед энэ хамаарал илүү хүчтэй байгааг тогтоожээ. Судлаачид агаар илүү цэвэр байх нь цусан дахь сахрын хэмжээг бууруулахад тустай байж болох юм гэж санал болгож байна. (Earth.com)
Удаа дараа болсон хөрсний гулгалт Балбын Гулми дахь Калигандаки тээврийн коридорын Раксе хэсгийн хөдөлгөөнийг тасалдуулжээ. Пурти Гхат цагдаагийн хэсгийн дэд байцаагчийн туслах Бабурам Шрестхагийн хэлснээр бороотой болон хуурай цаг агаарт болсон хөрсний гулгалтаас болж 2 сарын дотор зам 22 удаа хаагджээ. Нэг удаагийн хаалт 32 цаг үргэлжилсэн бол 11-р сарын 15-нд эхэлсэн өөр нэг хаалтыг нурангийг цэвэрлэсний дараа 11-р сарын 16-нд цуцалсан байна. (The Rising Nepal)
11 -р сарын 16-нд Австралийн Шинэ Өмнөд Уэльс [NSW] мужийн төв-хойд эргийн Саут-Уэст-Рокс сууринд хуй салхи байж болзошгүй үзэгдлийн улмаас 30 орчим байшин сүйджээ. Тухайн үед хүчтэй шуурга Шинэ Өмнөд Уэльс, Квинсленд даяар асар том мөндөр, сүйтгэл дагуулсан салхи, үер авчирсан байна. Шинэ Өмнөд Уэльс мужийн Онцгой байдлын алба [SES] 24 цагийн дотор муж даяар 300 тохиолдол бүртгэгдсэн гэж мэдээлжээ. Сиднейн нисэх онгоцны буудалд мөн нислэгүүд цуцлагдсан байна. (news.com.au)
2026-2027 оны цаг уурын Эль-Ниньо үзэгдэл түүхэнд бүртгэгдсэн хамгийн хүчтэй нь болж, ган гачиг, ой хээрийн түймэр, үерийн улмаас хүнсний хангамжид аюул учруулж болзошгүйг цаг уурчид анхааруулжээ. Бразилын Пара мужид 11-р сард 5,000 гаруй түймэр бүртгэгдсэн бол Перу улсад 11-р сарын 3-нд 24 департамент болон Кальяогийн эрсдэлтэй дүүргүүдэд 60 хоногийн онц байдал зарлажээ. Тус улсад 9 сая гаруй хүн үер, хөрсний гулгалтын эрсдэлтэй тулгарч байна. Кот-д’Ивуарын 2026-2027 оны улирлын какаоны гарц 21-25%-иар буурч болзошгүй байна. Судлаачид уур амьсгалын өөрчлөлт, Тус устгал, тариалан эрхлэхийн тулд хүлэрт газрын усыг шавхах, уул уурхай, мод бэлтгэл болон ой сүйтгэл нь Индонезийн түймрийн нөхцөл байдлыг дордуулж байна гэжээ. (NovaNews, Reuters)
Бизнес эрхлэгч Эдвард Лалондын 2019 онд үүсгэн байгуулсан Канадын Good Protein веган брэнд нэг порцдоо 21 грамм уураг, 7 грамм эслэг, 25 гаруй зайлшгүй шаардлагатай шимт бодис агуулсан, шим тэжээлээр баялаг хүнсний орцтой коктейль санал болгодог. 2026 онд жилийн борлуулалт нь 35 сая ам.доллароос давсан тус компани Хойд Америк дахь жижиглэн худалдааны сүлжээгээ өргөжүүлэхээр төлөвлөж байна. (Kenora Miner & News)
Мириам Каррерагийн үүсгэн байгуулсан, түр цэгээр худалдаа хийдэг Ла Каса де Мама веган нарийн боовны газар энэ 12-р сард [АНУ-ын] Орегон мужийн Портлендэд анхны байнгын дэлгүүрээ нээнэ. Тус газар Мексикийн уламжлалт гурилан бүтээгдэхүүн, хоол, ундаа, тухайлбал, веган кончас [чихэрлэг талх], чампуррадо [халуун шоколад], тамалес [давстай эсвэл чихэрлэг шанзтай, ууранд болгосон эрдэнэшишийн гурилан ороомог], эмпанадас [элсэн чихрээр бүрсэн шанзтай гурилан боов] зэрэг бүтээгдэхүүн санал болгоно. (VegNews)
Италийн хүнсний Ферреро компани үхэр-хүний сүүний оронд ангаахай шош, цагаан будааны сиропоор хийсэн, анхны хязгаарлагдмал цувралын веган түрхлэг Нутелла Какао Интенсээ худалдаанд гаргажээ. Тус бүтээгдэхүүн одоо Германы дэлгүүрүүдэд худалдаалагдаж байна. (Vegconomist)
Ау Лак (Вьетнам)-т Донгнай хотын албаныхны төлөөлөл 11-р сарын 13-нд Ханойд очиж, нийслэлийн галзуу өвчнөөс сэргийлэх туршилтын хөтөлбөрөөс туршлага судалжээ. Уг хөтөлбөр нь нохой-, муур-хүний махны худалдаа эрхлэгчдэд мэргэжлийн сургалт, бизнесийн дэмжлэг үзүүлж, амьжиргааны өөр эх үүсвэрт шилжихэд нь тусалдаг. 2026 оны 7-р сарын байдлаар Ханойн хөтөлбөрт хамрагдсан 14 хорооны 28 бизнес уг худалдааг зогсоож, 25 өрх амьжиргааны өөр эх үүсвэрт шилжихээр бүртгүүлжээ. (Vietnam Investment Review)
Гватемалын 2017 оны амьтан-ардын сайн сайхны тухай хуульд дотоодын циркүүдийг үзүүлбэрт ашигладаг амьтан-иргэдээ зөвшөөрөлтэй асрамжийн газруудад шилжүүлэхийг шаардсаны дараа байгуулсан шүүхийн тохиролцооны дагуу нэгэн цирк асрамжийн газар байгуулж чадаагүй тул тус циркийн 7 бар-хүнийг 2026 оны 11-р сарын 5-нд түр асрамжид авчээ. ADI [Амьтан хамгаалагчдын олон улсын байгууллага]-ын дэмжлэгтэйгээр бар-ард мал эмнэлгийн тусламж авч буй бөгөөд тэднийг Өмнөд Африк дахь ADI-гийн асрамжийн газарт шилжүүлэх бэлтгэл ажил үргэлжилж байна. (ADI Wildlife Sanctuary, Guatemalan government)
[Хятадын] Жэжян мужийн Юэчин хотын Яньнань тосгоны ах дүү тав 86 настай ээжийгээ хайртай уулын гэртээ буцаж очиход нь дэмжлэг үзүүлэхээр 430 гишгүүртэй уулын зам байгуулахад тусалжээ. Ээж нь 50,000 юань [ойролцоогоор 7,500 ам.доллар] хандивласан бөгөөд уг зам одоо тосгоны иргэд, явган аялагчдад ч тустай болжээ. (Dân Trí, Tide News, Wenzhou Evening News)
Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Та одоо сүнслэг хүчин чармайлт гаргаж байвал ирээдүйд бүх зүйл сайжирна.” – Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш Свами Шри Юктешвар Гири (цагаан хоолтон) (Йогчийн намтар)
Эмбер Селестиал Анжелийн клиник үхлийн тухай 3 хэсэгт цувралын 1-р хэсэгт Америкийн сахиусан тэнгэрийн зөн совинг хүлээн авах мэргэшсэн зуучлагч тэрээр бага насандаа үзсэн үзэгдлүүдээ яагаад нуудаг байсан, мөн төрснөөс хэд хоногийн дараа цусны даралт ихсэж, шээсэнд уураг хэт ихсэх шинжтэй, амь насанд аюултай төрсний дараах преэклампси хэмээх хүндрэлээр хэрхэн эмнэлэгт хүргэгдсэнээ өгүүлнэ.
Эмберийг өсөж торних үед эцэг эх нь ихэнхдээ хажууд нь байгаагүй бөгөөд ээж нь донтох эмгэгтэй тэмцэж байжээ. Эмберийн ээж охиноо асран хамгаалах эрхээ эргүүлэн авах үедээ согтууруулах зүйлээс ангид байхыг хичээж байв. Тэр үед Эмбер ахтайгаа хамт ээжийнхээ дэргэд Христийн шашинтнуудын нийгэмлэгт амьдардаг байжээ. Тэрээр ухаан орсон цагаасаа л зүүд, зөн совин хардаг байв. Түүнийг 11, 12 орчим настай байхад эдгээр нь олшроход зарим хүн чөтгөр түүнтэй ярьж байна гэдэг байсан бол бусад нь нас барсан хайртай хүмүүстэй нь холбогдох, эсвэл ирээдүйг зөгнөхийг хүсдэг байжээ. Ээж нь Эмберийг анхаарал татахын тулд ингэж байна гэсэн тул тэр хэсэг хугацаанд харсан зүйлийнхээ тухай ярихаа больжээ. Ээж нь донтуулах бодис дахин хэрэглэж эхэлсний дараа Эмберийг өвөө, эмээ нь үрчилж авчээ. Тэрээр зөн совингийнхоо тухай тэдэнд ярихдаа илүү тайван байдаг байв.
Өсвөр насандаа Эмбер мөн өөрийн итгэл үнэмшилд эргэлзэж эхэлжээ. Эмбер хоёр дахь хүүгээ тээж байх үед түүний онцгой чадвар дахин сэргэсэн байна. Тэрээр өөрт нь ирж байна гэж мэдэрсэн захиаснуудыг бичиж эхэлсэн бөгөөд үүнийг автомат бичлэг гэдэг. Түүний хамгийн түрүүнд захиасыг нь сонссон хүмүүсийн нэг нь Мариа Эх (цагаан хоолтон) байв. Хүндхэн өнгөрсөн 3 дахь жирэмслэлтийнхээ үеэр Эмбер сэтгэл гутралд орж, захиаснуудыг хүлээн авахаа болихыг оролдсон ч тэдгээр нь ирсээр байжээ. Төрсний дараа Эмберт ямар нэг зүйл буруу байгаа мэт санагджээ. Түүнийг санаа зовж буйгаа хэлэхэд эх баригч нь саяхан жирэмсэн байсантай нь холбон тайлбарласныг тэр дурссан юм. Төрснөөс хэд хоногийн дараа Эмбер нярай хүүхдийнхээ хажууд унтжээ. Ойролцоогоор 3 цагийн дараа хуучин хамтрагч нь түүнийг сэрээхээр орж ирсэн ч тэр босохыг хүсээгүй байна.
Би үнэхээр амар тайван байгаагаа мэдэрч, дотроо ингэж бодсон юм: би нярай хүүхэдтэйгээ дугхийж байсан бөгөөд яг эндээ үхэж ч болох юм шиг санагдсан. Одоо эргээд бодоход үнэхээр хачин бодол боловч тэр үед тэгж л бодсон. Би маш амар тайван байсан. Зүгээр л үхэж ч болох юм шиг санагдсан. Эмберийг боссоны дараахан толгой нь хагарах мэт өвдөж, юм харж чадахаа больжээ. Тэрээр эмнэлэгт очиж, төрсний дараах манас таталт гэсэн онош тавиулсан байна.
Миний цусны даралт 190/130 орчим байсан бөгөөд тэд даралтыг минь бууруулахаар төхөөрөмжүүд залгаж эхэлсэн. Төхөөрөмжүүд эвдэрч байлаа. Миний даралт буурахгүй байсан ч энэ бүх хугацаанд би нэг л амар тайван хэвээр байв. Эмчилгээ хийлгэхгүй бол нас барах, эсвэл тархинд нь цус харвах юм уу таталт өгөхийг эмч түүнд анхааруулжээ. Тэрээр ер нь эм хэрэглэхээс болгоомжилдог ч эмчид итгэх ёстойгоо мэдэрсэн байна. Эмберийг тэргэнцрээр хонгилоор түрж явахад тэр хачин хээ дүрс харжээ. Одоо эргээд бодоход тэр үед таталт өгч эсвэл тархинд нь цус харваж байсан байж магадгүй гэж тэр боддог. Түүнийг цонхгүй, харанхуй өрөөнд оруулсан бөгөөд эмчилгээний нөлөөгөөр даралт нь аажмаар буурчээ. Шөнийн 1 цагийн орчимд хуучин хамтрагч нь хүүхдүүдтэйгээ байхаар гэртээ харив. Эмбер ганцаараа үлдмэгц амар тайван мэдрэмж эргэн иржээ.
“Би бэлэн болсон байх гэж бодож байна. Цаг нь болсон гэж бодож байна.” Ингээд би хаашаа ч юм, орон зай ч үгүй, цаг хугацаа ч үгүй тэр газар руу одсон. Маргааш энэхүү 3 хэсэгт цувралын 2-р хэсгийг хүлээн авч үзээрэй. Эмбер биеэсээ гарсны дараа юу харсан, сахиусан тэнгэрүүд болон Мариа Эх (цагаан хоолтон) түүнийг хэрхэн чиглүүлсэн, мөн хүүхдүүдийнхээ ирээдүйн ямархан хэсгийг олж харснаа өгүүлнэ. (Лореттатай хамт оюун санааны туршлагууд Youtube суваг - Баярлалаа)