Шалтгаан, үр дагаврын хууль: Үйлийн үр ба сүнслэг өөрчлөлтийн бодит түүхүүд, олон ангит цувралын 7-р хэсэг

Тэргэл сартай шөнө шиврээ бороо орж, Фо Минь сүм лааны гэрэлд гялалзан байлаа. Ву Ланийн их ёслол сүр жавхлантай болов. Ёслолын дараа хамба хэлэх зүйл байгааг мэдэгдэн, хүн бүрийг суудалдаа үлдэхийг хүсэв. “Хуучин бүртгэлийг шалгах явцад өнгөрсөн гурван жилийн дүнгээс их хэмжээний зөрүү илэрч, нэг хүн үнэнийг хэлэхээр ирснийг сүм өнөөдөр ил тод мэдэгдэж байна.”

Шалтгаан, үр дагаврын хууль буюу үйлийн үр нь хүн бүхний бодол, үг яриа, үйлдэл бүр тодорхой үр дагаврын хэлхээг үүсгэдэг болохыг заадаг орчлон ертөнцийн зарчим юм. Юу ч санамсаргүй тохиолддоггүй. Бидний туулж буй бүхий л зүйл тарьсан үрийн маань жимс билээ. Энэхүү цувралаар бид үйлийн үрийн сургамжаар амьдралаа өөрчилсөн бодит түүхүүдийг судлах болно. Эдгээр түүх нь сүнслэг ухаарал, гэмшил, буянтай амьдрал хэрхэн хүний сүнсийг дээшлүүлж, хувь тавиланг өөрчлөх хүчтэйг илчлэн харуулдаг.

Гордон-Конвеллийн Теологийн семинарын судалгаагаар дэлхийн сүсэгтнүүдийн нийт хандивын 6,5-аас дээш хувьтай тэнцэх 62 тэрбум орчим ам.доллар жил бүр залилан, шамшигдлын улмаас алдагдаж болзошгүй ажээ. Өргөл өргөх нь Бурхны шашны чухал буянт үйлийн нэг бөгөөд Гурван эрдэнэ болох Бурхан, Ном, Хуврагт хүндэтгэл, талархлаа илэрхийлэхийн зэрэгцээ Ном ба шашин суртлыг түгээн дэлгэрүүлэхэд хувь нэмэр болдог. Тиймээс хүмүүсийн чин сэтгэлээр өргөсөн мөнгөнд хүн бүрийн итгэл, чин сэтгэлийн сүсэг бишрэл шингэсэн байдаг. Зориулалтын дагуу зарцуулбал эдгээр буянт барилдлага нь нийгэмд сайн сайхныг түгээсээр байна. Харин буруу хүнд найдваас хандивын мөнгө шуналын эх сурвалж болж буруу үйлд хөтөлж мэднэ. Дараах түүх үүний нэг жишээ юм.

Дык Фо дахь Фо Кхань суурины чихрийн нишингийн уудам талбайн дунд Фо Минь сүм нуугдан оршино. Сар бүрийн тэргэл сарнаар олон хүн ирж очих бөгөөд энэ бүхний цаана хандивын хайрцгийг 12 жил хариуцсан Нам хатагтай байв. Гэртээ ганцаар амьдардаг тэрээр сүмийг өөрийн амь амьсгал мэт түшиж, өглөө бүр хашааг нь шүүрдэн, хүж асааж, үдээс хойш судар уншдаг байлаа. Тэр жил бороо тасралтгүй орж, чихрийн нишингийн ургац алдан, эм авах мөнгөгүй тэрээр хүндээр өвджээ. Ву Ланийн баярын дараах нэгэн орой хүн бүрийг явсны хойно тэрээр хандивын хайрцгийн тагийг аяархан нээж, 20 мянган донг буюу 80 центийн дэвсгэрт яг хоёр ширхгийг авав. Тэр удаа гуравхан хоногийн дотор эдгэрч, үүнийг Бурханы хайрласан адислал гэж итгэсэн байна. Түүнээс хойш баяр бүрээр багахан мөнгийг сэмхэн “зээлдэг” болжээ. Заримдаа эм, заримдаа будаа авч, заримдаа хүүхдийнхээ мэргэжлийн сургалтын төлбөрт илгээнэ.

Бид өчүүхэн зүйлийг анзааралгүй өнгөрөөх нь элбэг. Гэвч ийм үйл аажмаар зуршил болж, улмаар сөрөг, эсвэл эерэг үйлийн үрийг бүтээх том үйлд хөтөлдөг.

Гурав дахь жилдээ Нам хатагтай хандивыг тоолохын өмнө жижиг дэвсгэртүүдийг том мөнгөөр сольдог болжээ. Тэрээр бүртгэлийг нямбай хөтөлдөг тул үзсэн хэн боловч бүхнийг ил тод гэж бодохоор байв. Тэргэл сартай шөнө бүр тэр гол дуганаас хамгийн сүүлд гарна. Ганцаараа гэрлээ унтрааж, хандивын хайрцгийг өргөн сайтар түгжээд, манан дундуур дугуйгаар харина.

Гэвч билгийн тооллын дөрөвдүгээр сарын тэргэл сартай шөнөөс эхлэн өвгөдийн тахилын ширээний дор саарал орхимжтой нүүрэндээ нүдгүй, эр эм нь үл мэдэгдэх нэгэн дүр алга хавсран, юу ч хэлэлгүй ширтэн зогсоно гэж зүүдлэх болжээ. Тэр хөлсөндөө норж, зүрх нь сүмийн хэнгэрэг мэт цохилсоор сэрдэг байв.

Эдгээр хачирхалтай явдал учир шалтгаангүй байгаагүй биз ээ. Шунал хүний сэтгэлд шургалж эхлэхэд зөв буруугийн зааг аажмаар бүдгэрдэг. Бурхан Багш шунал төрүүлэхээс зайлсхийх аргыг нэгэнтээ айлдсан нь: “Нэгдүгээрт, түүнд бүү ойрт. Хоёрдугаарт, ойртсон бол ухамсартай бай.” Зөвхөн ухамсартай байж гэмээ нь өчүүхэн мэт уруу таталтад алхам алхмаар хөтлөгдөж, алдаа эндэгдэл гаргахаас өөрсдийгөө хамгаална.

Урьд нь тосгоныхон Нам хатагтайд Тэнгэр, Газарт итгэдэг шигээ итгэдэг байсан ч сүүлийн үед ам дамжсан яриа гарах болжээ. Баярын үеэр хандив нэмэгдсэн байтал дээврийн вааруудаа засахын тулд сүм яагаад нэмж мөнгө зээлэх ёстойг хэн ч ойлгохгүй байв. Энэрэнгүй, гярхай хамба Тинь Чонь урьдынх шигээ тайван байхаа больжээ. Тэр ердийнхөөсөө удаан бясалгаж, Жанрайсэг Бурханы хөргийн өмнө бодолд автан суух нь олонтоо харагдана. Нэг удаа тэрээр Лань хатагтайгаас аяархан “Өнгөрсөн гурван сарын хандивт ямар нэг ер бусын зүйл анзаарав уу?” гэж асуув. Тэр үдээс хойш Лань хатагтай сүмийн хашааны дэргэдэх баньян модны доор Нам хатагтайтай уулзав. “Нам хатагтай!” хэмээн Лань хатагтай эрхээ оролдон хэллээ. “Сүүлийн үед манай сүмд өргөл өргөх хүн олширчээ. Хүмүүсийг тайвшруулахын тулд хамбатай ярилцаад, нийтэд нээлттэй нэмэлт бүртгэл хөтөлбөл ямар вэ?” Нам хатагтай санаа алдсан ч харц нь хүйт даав. “Та миний ажлыг хийдэг биш. Би хүн бүрийн бус, Бурханы мөнгийг хадгалдаг. Би үүнийг арав гаруй жил хийхдээ сүмийн мөнгийг нэг ч удаа дутаагаагүй.”

Үнэнч шударгаар хийсэн зүйлд ил тод байдлаас айх хэрэггүй. Харин сэтгэлдээ нуух зүйлтэй бол жирийн нэгэн санал ч түгшүүрийн эх үүсвэр болдог. Тэгж байтал хамба нэгэн шийдвэр гаргасан нь үнэнийг нуухад улам хэцүү болгов...

Хэд хоногийн дараа хамба олны өмнө “Дараагийн тэргэл сарын ёслолоос эхлэн хандивыг гурван хүн хамт тоолж, дүн бүрийг бичгээр бүртгэн нийтэд зарлана. Сүсэгтнүүд өргөсөн мөнгө нь юунд зарцуулагдсаныг мэдэх эрхтэй.” гэж мэдэгдэв. Лань хатагтай тайвшран санаа алдсан бол Нам хатагтай дуугүй сууж, харц нь барайв. Тэр мөнгөө алдахаас бус, илчлэгдэх гэж буй үнэнээс айж байлаа.

Хандивыг хамт тоолж, ил тод мэдээлдэг болсноос хойш хар дарсан зүүд Нам хатагтайг улам их зовоох болов. Сэтгэлийн түгшүүр нь эцэж ядарсан нүүрэнд нь илэрч эхэлсэн мэт байлаа.

Тосгоныхон “Манай сүмд ямар нэгэн асуудал гарсан юм биш биз? Нам хатагтай сүүлийн үед их цонхийжээ. Зүрхний өвчтэй гэж сонссон ч сүнс нь зайлсан хүн шиг харагдах юм.” хэмээн шивнэлдэх болов. Тэрээр суурины эмнэлэгт үзүүлэхэд эмч “Уушги хэвийн, даралт тогтвортой ч зүрх тань хэвийн бус хурдан цохилж байна. Сэтгэлээ тайвшруулж, амрах хэрэгтэй.” гэжээ. Тэр шөнө өөрийгөө дуганы голд ганцаараа сууж, эргэн тойронд нь дүүрэн мөнгө байх ч өөр хэн ч үгүй байна гэж зүүдэлжээ. Бурхан ч, Өвөг багш ч, Гэрэл ч байсангүй. Зөвхөн жижиг хонхны чимээ сонсогдож, зоос бүрийн доороос хүйт даана.

Сүмийн бүртгэлийг нийтэд нээлттэй болгох хамбын шийдвэрээр хандивын мөнгийг тойрсон сэжгийг үл тоомсорлох аргагүй болов. Бүртгэл дэх тоо, бодит мөнгөн дүн болон сүмийн хүмүүсийн чимээгүйхэн гэрч болсон тэр бүхнийг одоо тодорхой тулган шалгах шаардлагатай болжээ.

Хамба Тинь Чонь орлого, зарлагын нээлттэй дэвтрийг барин, гол дуганд орж ирэв. Тэр хэнийг ч онцолж харалгүй “Бурхан мөнгө хадгалдаггүй. Харин мөнгө хадгалдаг хүн сэтгэлээ үнэнч байлгах ёстой. Одоогоос хандивтай холбоотой зөрчлийг хэн нэгэн илрүүлбэл хуврагуудын өмнө ил тод хэлээрэй.” хэмээн намуухан хэлэв. Сүм дотор нам гүм болжээ. Лань хатагтай босож зогслоо. “Надад хэлэх зүйл байна.” Түүний үг бүр тоосгон шалыг зээтүүгээр цохих мэт хатуу, шийдэмгий сонсогдов. “Өнгөрсөн жил бүртгэлд бичсэн дүн тооцоолсон нийт хандивын гуравны хоёрт л хүрсэн. Би өнгөрсөн гурван сарын турш хувийн бүртгэлээ нууцаар хөтөлсөн. Дөрөв хоногийн өмнө хайрцгийг түгжсэний дараа боодол мөнгө алга болохыг ч харсан. Үүнийг Нам хатагтай хийсэн гэж би хэлэхгүй. Гэхдээ эх бүртгэлийг бүгдийг нь хамтдаа шалгахыг хүсэж байна.” Нам хатагтайн царай айсандаа бус, ичсэндээ цонхийв. Сүмийн хашаагаар шивэр авир яриа тархлаа. “Тэнгэр минь! Энэ үнэн гэж үү?” “Тэр Бурханы мөнгөнөөс авч байсан юм уу?” Нам хатагтай огло харайн босов. “Би энэ сүмд 12 жил зүтгэж, ширхэг хүж, тоосго бүрийг нь харж хамгаалсан. Бурханы өмнө намайг ингэж доромжилж яаж зүрхэлж байна?”

Үйлийн үр дагавар тэр даруй илэрдэггүй тул зарим буруу үйл хэсэг хугацаанд нууц хэвээр мэт санагдаж болно. Гэвч үйлийн үрийн шалтгаан нэгэнт таригдсан бол арилдаггүй. Нөхцөл нь бүрдэхэд үр дагавар зайлшгүй илэрнэ. Тиймээс үр дагавар нь шууд харагдахгүй байлаа гээд үйлийн үрийн хуулиас мултарч чадна гэж хэзээ ч бодож болохгүй.

Тэр шөнө гэртээ ирэхэд өглөө сайтар түгжсэн хаалга нь цэлийтэл нээлттэй байв. Гал тогоонд зуух унтраалттай байхад данх буцлан халгиж, уур суунаглаж байлаа. Тэр өрөөндөө ороход өвгөдийн тахилын ширээнээс хүжний түлэнхий үнэр ханхлав. Хүжийг яаран унтраахдаа хурууныхаа үзүүрийг түлчхэв. Нам хатагтай өвгөдийн тахилын өмнө гурван хүж асаан, гар нь салгалсаар “Хэрэв би буруу зүйл хийсэн бол хаана алдсаныг минь өвөг дээдэс минь зааж өгөөч.” хэмээн аяархан залбирлаа.

Тэргэл сартай тэр шөнө Фо Минь сүмийн хандивын мөнгөний үнэн эцэст нь ил болов.

Тэргэл сартай шөнө шиврээ бороо орж, Фо Минь сүм лааны гэрэлд гялалзан байлаа. Ву Ланийн их ёслол сүр жавхлантай болов. Ёслолын дараа хамба хэлэх зүйл байгааг мэдэгдэн, хүн бүрийг суудалдаа үлдэхийг хүсэв. “Хуучин бүртгэлийг шалгах явцад өнгөрсөн гурван жилийн дүнгээс их хэмжээний зөрүү илэрч, нэг хүн үнэнийг хэлэхээр ирснийг сүм өнөөдөр ил тод мэдэгдэж байна.” Хүн бүр гайхаж цочирдов. Тэр хүн захын үүдэнд ажилладаг, дуу цөөтэй мөнгөний дархан Тхюи гуай байлаа. Тэрээр Нам хатагтайн нэр бүхий өрийн дэвтэр болон алтыг бэлэн мөнгөөр олон удаа сольсон жагсаалтыг үзүүлэв. Тэдгээр дүн хандивын мөнгөний зөрүүтэй яг таарч байлаа. “Тэр надад энэ мөнгө сүмийнх бөгөөд ёслолын өргөл авахад зориулагдсан, сүм шууд гүйлгээ хийхэд тохиромжгүй тул өөр хүний нэрээр бүртгэсэн гэж хэлсэн учраас би өмнө нь дуугараагүй. Гэвч энэ сүм надаас нэг ч зүйл худалдан авч байгаагүйг би өөрөө мэднэ.” Сүмийн хашаа нам гүм болов. Нам хатагтай нүүрэндээ цусгүй мэт цонхийн бослоо. “Би... би хулгайлаагүй! Би... би зүгээр л хадгалж, түр зээлсэн юм.”

Хүн алдаагаа үнэхээр ухаарч, чин сэтгэлээсээ гэмшвэл сайн сайхны замд эргэн орох боломж үргэлж бий. Харин буруу үйлээ зөрүүдлэн нуусаар байвал ухаарах үед нь аль хэдийн оройтсон байж мэднэ. Учир нь үйлдэл бүр ул мөрөө үлдээж, үр дагавар нь хэний ч төсөөлөөгүй байдлаар ирж болно.

Тэр шөнө Нам хатагтай сэтгэлээ тайвшруулж, гэмшихийг хүсэж байна гэх шалтгаанаар сүмд хонох зөвшөөрөл хүсэв. Гэвч энэ нь түүний амьдралын сүүлчийн шөнө болно гэдгийг хэн ч мэдээгүй. Маргааш өглөө нь хамба Тинь Чонь арын өрөөний хаалгыг нээхэд Нам хатагтай хэдийн нас барсан байсан бөгөөд яг хэзээ нас барсныг нь хэн ч мэдсэнгүй. Тэр ширээн дээр түрүүлгээ харан хэвтэж, хэлхээтэй түлхүүрийг чанга атгасан байх бөгөөд нүд нь том нээлттэй байв. Ширээн дээр дөрөв нугалсан 500 мянган донгийн буюу 20 ам.долларын дэвсгэртийн нэг булан нь харлан шатсан байсан ч хаана ч гал байсангүй. Ширээнээс огт утаа үнэртсэнгүй. Оршуулгын дараа хамба Тинь Чонь улам дуу цөөнтэй болов. Тэрээр сургаал, номын айлдвар бараг айлдахаа больж, зөвхөн судар уншин, сүмийн эргэн тойрны ургамлыг усалдаг болжээ.

Дараагийн тэргэл сараар тэр сүмийн хаалганы өмнө ганц хүж асааж, тосгоны зам руу харан, “Алдсан хүн эргэн ирж болно. Гэмшиж чаддаг хүнээс Бурхан хэзээ ч нүүр буруулдаггүй. Харин алдаанаасаа зуурсаар, өөрийгөө зөв гэж зүтгэдэг хүнд ямар ч хаалга нээгдэхгүй.” хэмээн аяархан залбирчээ.

Өнөөдрийн түүхээс бид бусдын итгэлийг эвдэж, Гурван эрдэнийн өмчид халдах нь хэчнээн ноцтойг гүнзгий ойлголоо. Гэвч Бурханы сургаал зөвхөн үйлийн үрийн хариуг анхааруулаад зогсохгүй, хүмүүст өөрсдийгөө засах замыг нээж өгдөг. Тиймээс сэтгэлээ үргэлж чин үнэнч байлгаж, уруу таталтын өмнө хэрхэн зогсохоо мэдэж, үйлдэл бүрийнхээ үр дагаврыг тунгаан боддог байя. Өнөөдрийн нэг сайн бодол маргаашийн адис болж чадна. Харин нэг буруу бодлыг цагт нь зогсоохгүй бол харамсалтай үр дагаварт хүргэж болно. Бид бүгд ухамсартай амьдарч, сэтгэлээ шулуун шударга байлган, сайн сайхны замыг хэзээд сонгож сурах болтугай.